Last Updated on 27 Eylül 2025 by Aslıhan Demiralay
Agatha Christie’nin “10 Küçük Zenci” (And Then There Were None)romanı, ilk kez 1939 yılında yayımlandı ve polisiye edebiyatının en büyük klasiklerinden biri olarak kabul edildi. Roman, yazarın en karmaşık ve zekice kurgulanmış eserlerinden biri olarak değerlendirilir. İngilizcesinde yayımlandığı ilk başlık (Ten Little Niggers) daha sonra değişti ve günümüzde çoğunlukla And Then There Were None başlığıyla bilinir. Türkiye’de de farklı başlıklarla yayımlandı. Günümüzde eserin ismi, orijinal başlıktaki ifadelerin rahatsız edici ve ırkçı bulunması nedeniyle değiştirildi, güncel baskılarda “Zenci Adası” ifadesi yerine “Soluk Kayalık Adası” gibi daha tarafsız ifadeler kullanılmaya başlandı.
10 Kişiydiler Romanı Konusu
Roman, İngiltere’nin kıyılarında izole bir adada geçer. Zenci Adası adlı bu gizemli yere, on kişi, farklı nedenlerle bir davet alır ve bir araya gelir. Davetlilerin hiçbirinin birbirini tanımadığı bu gruptaki herkes, farklı bir suçtan sorumludur. Ancak, suçlarının cezasını hukuki olarak çekmemişlerdir. İlk akşam yemeği sırasında, evdeki bir gramofondan yükselen ses, her bir kişiyi işlediği suçlardan dolayı açıkça suçlar.
Bu noktadan itibaren, gruptakiler sırayla birer birer öldürülmeye başlar. Ölümler, odalarda asılı duran eski bir İngiliz çocuk tekerlemesindeki dizelere göre gerçekleşir: “On küçük asker bir akşam yemeğine çıktı, biri boğuldu, kaldı dokuz.” Roman boyunca gerilim tırmanır ve katilin kim olduğu sorusu okuru sürekli tahmin etmeye zorlar.
Roman, adalet, suç ve ceza kavramlarını işler. Her bir karakterin geçmişte işlediği suçlar, ahlaki açıdan tartışmalıdır ve bu suçların bir şekilde adalet bulup bulmadığı sorusu, hikayenin temelini oluşturur. İzole bir ortamda geçen hikaye, insan doğasındaki korkuyu, güvensizliği ve paranoyayı inceler.
“And Then There Were None”, Agatha Christie’nin en çok satan romanıdır ve dünya çapında 100 milyondan fazla kopya sattı. Roman, karmaşık kurgusu ve psikolojik gerilimiyle polisiye edebiyatında çığır açtı. Romanın etkisi o kadar büyüktür ki, birçok filme, diziye ve tiyatroya uyarlandı.
10 Kişiydiler Romanı Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Agatha Christie’nin en sevilen romanlarından olan 10 Kişiydiler (And Then There Were None) romanı hakkında bilinmesi gerekenler:
- Agatha Christie başlangıçta adaya en az on iki karakter eklemeyi düşündü; ancak sonunda 10 karakterde karar kıldı.
- Agatha Christie, 10 Kişiydiler’in sahne uyarlaması üzerinde çalışırken, sonunu karakterlerin hayatta kaldığı ve aşık olduğu ‘daha mutlu’ bir sonla değiştirmeye karar verdi çünkü oyun II. Dünya Savaşı sırasında oynanırken, orijinal son çok kasvetli olurdu.
- İlk başta hiç kimse 10 Kişiydiler’in oyun versiyonunu yapmak istemedi çünkü hikayenin sahnede işe yaramayacağı ve insanların buna güleceği konusunda ısrar ettiler. Uzun çabaların ardından Christie, sahnede şansını denemeye istekli bir yapımcı bulmayı başardı.
- Oyunun orijinal salonu olan St. James Tiyatrosu, 2. Dünya Savaşı sırasında bombalandı. Oyun başka bir mekana alınarak sahnelenmeye devam etti.
- 10 Kişiydiler, muhtemelen Christie’nin en çok parodisi yapılan eseridir. Bazı örnekler arasında, Christie’nin senaryosundan büyük ölçüde alıntılanan bir Süpermen çizgi romanı ve ‘And Then There Were Fewer’ başlıklı bir bölüm üreten animasyon televizyon dizisi Family Guy yer alıyor.
- Hikâyenin film uyarlamaları hikâyeyi başka mekânlara taşıdılar. 1945 yapımı filmde İngiltere kıyılarındaki bir adanın geçtiği yer korunsa da daha sonraki filmler hikayeyi dağın tepesindeki bir dağ evinde, İran çölünde ve bir Afrika safarisinde kurguladı.
- 2015 yılında 10 Kişiydiler, 100’den fazla ülkeden hayranların oy kullandığı küresel bir oylamada Dünyanın En Sevilen Agatha Christie Romanı seçildi.
